Verslag NIB-symposium: Vijf, zes of zeven V’s?

De voorzitter van ANIMO, Arie van Diepen, heette de aanwezigen even na 15 00 uur hartelijk welkom op dit symposium Natuur Inclusief Bouwen dat door Stichting ANIMO is georganiseerd.

Daarna nam gespreksleider Foppe de Haan het stokje over om het programma in goede banen te leiden.

De eerste spreker was Eva Kok namens Vogelbescherming Nederland. Uit een grafiek bleek dat veel stadsvogels / huizenbroeders in aantal achteruit zijn gegaan. Van belang zijn de 5 V’s, te weten:

• Voortplanting
• Veiligheid
• Voedsel
• Verbinding
• Variatie.

De juiste NIB-maatregelen kunnen helpen om vogelsoorten in de gebouwde omgeving te bevorderen. Vogelbescherming heeft een praktische gids met stappenplan en checklist opgesteld waar de bouwwereld mee aan de slag kan (https://www.vogelbescherming.nl/docs/a54262c3-9ae4-47ad-a4f6-e6b0f1c4e1fb.pdf).

Ook wordt jaarlijks een Award Natuurinclusief Bouwen & Ontwerpen uitgereikt.

Tot slot werd benoemd dat de dramatische beslissing van Mona Keizer genoemd om standaard nestvoorzieningen in gebouwen toch niet in het bouwbesluit op te nemen averechts gaat werken, omdat ze nu niet weten waar ze aan toe zijn.

De tweede spreker, Richard Witte van Bureau Endemica dat in Alkmaar onderzoek doet ten behoeve van het Soortenmanagementplan (SMP) Alkmaar, ging meer de diepte in met een presentatie over de relatie tussen NIB en vleermuizen. Hij merkte op dat er boom en/of huisbewonende vleermuizen zijn. Voor het welzijn van vleermuizen is sprake van 6 V’s, te weten:

• Voortplanting
• Veiligheid
• Voedsel
• Verblijfplaats
• Verbinding met omgeving
• Variatie

Belangrijk was zijn opmerking dat vleermuizen gedurende het jaar verschillende schuilplaatsen nodig hebben, wat betekent dat bij nieuwbouw meerdere soorten nestgelegenheid aangebracht zouden moeten worden, misschien zelfs in verschillende gebouwen beschikbaar moeten zijn.

Na de pauze ging Koen de Geus, programmamanager Klimaatadaptatie & Biodiversiteit bij gemeente Alkmaar, verder met een presentatie over het NIB-beleid binnen Gemeente Alkmaar. NIB is een onderdeel van het Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028, dat zich niet alleen richt op vogels en vleermuizen, maar ook op het tegengaan van hittestress, het voorkomen van wateroverlast en bijdraagt in vergroening en verhoging van de biodiversiteit, en zich dus ook richt op het belang van mens en maatschappij. De maatregelen kunnen overigens ook nuttig kan zijn voor vogels en vleermuizen. Door

middel van een soort thermometers werd de stand van zaken getoond bv van schaduw op fiets- en wandelpaden of boomkroondekking.

Het beleidsplan bevat afdwingbare eisen voor nieuwe bouwprojecten door middel van een natuurpuntensysteem en een juridische borging. Uit zijn presentatie bleek dat het NIB-beleid inmiddels geland is bij alle actoren, maar hoe het gaat leiden tot concrete NIB maatregelen moet zich nog in de praktijk bewijzen.

Tenslotte presenteerde Beau Lagarde van NL Greenlabel (als vervanger van Aart Berghorst) de beoordeling van vier recent gereed gekomen nieuwbouwprojecten in Alkmaar, dat in opdracht van Stichting ANIMO is uitgevoerd door Van Ginkel Veenendaal B.V. De nadruk van de presentatie lag op concrete gemiste kansen bij deze projecten, maar conclusies over de resultaten van het NIB-onderzoek naar de vier projecten zijn niet aan bod gekomen.

Veel scores hebben betrekking op wel of niet uitgevoerde maatregelen tegen hittestress of wateroverlast, maar ook hier is er via het thema biodiversiteit aandacht voor faunamaatregelen. Ook hier zijn de 5 V’s van belang, te weten:

• Voortplanting
• Veiligheid
• Voedsel
• Vocht
• Verbinding

Voor de vier onderzochte projecten, Coornhertkade, Dockside, Koelmalaan en Ringersfabriek, is ingegaan op de kansen ten aanzien van daken (groene daken), gevels (begroeiing), terrein (waterhuishouding, verharding / halfverharding, gelaagdheid/variatie vegetatie, groeiplaatsen bomen, straatmeubilair & verlichting),

Interessant was Urban Rewilding: stedelijke vergroening met ruimte en tijd voor natuurlijke processen binnen de gebouwde omgeving en het stimuleren van spontaan groen

N.a.v. een vraag over de rol van de bouwwereld versus de rol van de gemeente bij NIB bleek dat NL Greenlabel graag hun kennis willen inzetten bij de voorbereiding van bouwprojecten door met alle partijen rond de tafel te zitten.

Door de geanimeerde discussies kon Foppe de Haan het symposium pas om half zes sluiten met dank aan alle sprekers.

Jan van Doorn
Rob Struyk
ANIMO

Voor de presentaties wordt verwezen naar de Animo website animo@animo-alkmaar.nl